Samowola budowlana

0 komentarzy

Czy zmiana podejścia do legalizacji samowoli budowlanych pozwala uchylić nakaz rozbiórki?

Podejście ustawodawcy do samowoli budowlanych zmieniało się na przestrzeni lat. Początkowo wybudowanie obiektu bez wymaganego pozwolenia niemal automatycznie prowadziło do nakazu rozbiórki. Dzisiaj jest inaczej. Nowelizacja Prawa budowlanego z 2003 roku dopuściła legalizację wielu  wybudowanych niezgodnie z prawem obiektów. OD OBOWIĄZKOWEJ ROZBIÓRKI DO LEGALIZACJI Pierwotne brzmienie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 roku (ten przepis […]

19 sierpnia 2026
0 komentarzy

Uproszczona legalizacja samowoli budowlanej jako odrębna ścieżka postępowania

 W wyroku z dnia 15 kwietnia 2026 roku, sygn. akt II OSK 130/24, Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do dwóch ważnych problemów związanych z legalizacją samowoli budowlanej. Pierwszy dotyczył tego, jakie przepisy należy stosować do spraw wszczętych przed zmianą Prawa budowlanego z 2020 roku. Drugi, charakteru uproszczonego postępowania legalizacyjnego dotyczącego obiektów, których budowę zakończono co […]

10 sierpnia 2026
0 komentarzy

Czy ostateczny nakaz rozbiórki można uchylić na podstawie art. 155 k.p.a.?

Ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego nie musi w każdej sytuacji pozostawać niewzruszalna. W wyjątkowych okolicznościach możliwe jest zastosowanie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Potwierdza to wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 lipca 2026 roku, sygn. akt II SA/Kr 1601/25, wydany w sprawie prowadzonej przez naszą kancelarię. Sprawa dotyczyła rozbiórki części budynku […]

7 sierpnia 2026
0 komentarzy

Kontrola nadzoru budowlanego – czy sąsiad może uczestniczyć w kontroli ?

W praktyce sporów sąsiedzkich często pojawia się problem samowoli budowlanej albo wykonania robót budowlanych niezgodnie z prawem. Spór może dotyczyć przykładowo wykonania urządzeń odwadniających, budowy / przebudowy obiektu, wykonania instalacji czy też zakresu wykonanej rozbiórki nielegalnych robót. Na tle takich spraw powstaje bardzo istotne pytanie, czy właściciel sąsiedniej nieruchomości, będący stroną postępowania administracyjnego, ma prawo uczestniczyć […]

7 maja 2026

Newsletter

GDY POZWOLENIE NA BUDOWĘ 'ZNIKA’ A BUDYNEK JUŻ STOI 

W praktyce inwestycyjnej zdarzają się sytuacje, w których pozwolenie na budowę zostaje uchylone przez sąd administracyjny, a roboty budowlane mimo to są kontynuowane. Wyobraźmy sobie dość typową sytuację. Inwestor uzyskuje pozwolenie na budowę i zaczyna prace. Budowa idzie szybko. W międzyczasie sąsiad składa skargę do sądu. Po pewnym czasie zapada wyrok i w konsekwencji pozwolenie […]

28 kwietnia 2026
0 komentarzy

Związanie sądów administracyjnych (i organów ?) wyrokiem karnym w sprawach samowoli budowlanej

Sprawa, którą rozpoznał wyrokiem z listopada 2025 roku (II OSK 1108/23) Naczelny Sąd Administracyjny, dotyczyła samowoli budowlanej, a ściślej ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Sprawa miała jednak dodatkowy wymiar – zaraz przed decyzją o nakazie rozbiórki zapadł wyrok karny skazujący, w którym ustalono, że określone działania związane z realizacją inwestycji stanowiły przestępstwo. To […]

23 lutego 2026
0 komentarzy

Legalizacja uproszczona samowoli budowlanej, a obowiązek informowania stron

Uproszczona legalizacja samowoli budowlanej, uregulowana w art. 49f Prawa budowlanego, od kilku lat pozostaje jednym z najistotniejszych instrumentów „porządkowania” starych inwestycji. W praktyce nadal jednak rodzi poważne wątpliwości, zwłaszcza na styku nowej procedury z reżimem Prawa budowlanego z 1974 r. Pamietać należy, że uproszczona legalizacja z art. 49f Prawa budowlanego nie jest „dodatkiem” do klasycznych postępowań […]

22 grudnia 2025
0 komentarzy

Ważna uchwała NSA z dnia 8 września 2025 roku w sprawie wszczynania postępowań związanych z samowolą budowlaną

Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 8 września 2025 roku w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę (II OPS 2/25), która kończy kilkuletni spór dotyczący trybu wszczynania postępowań w sprawach naruszeń prawa budowlanego. Spór w największym uproszczeniu dotyczył tego, czy obywatel, powołując się na swój interes prawny, może skutecznie zażądać od organu nadzoru budowlanego wszczęcia postępowania związanego […]

25 września 2025