Odstępstwa od projektu budowlanego

Uchylenie pozwolenia na budowę nie zawsze oznacza umorzenie postępowania. Kilka uwag po wyroku NSA z 20 maja 2025 r.

Co powinien zrobić organ administracji, jeżeli pozwolenie na budowę zostaje uchylone już po rozpoczęciu robót budowlanych? Czy powinien ponownie ocenić projekt budowlany i rozstrzygnąć sprawę co do istoty, czy też może uznać, że skoro inwestycja została już zrealizowana, postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należy je umorzyć? Do niedawna w praktyce organów administracji można było spotkać […]

10 lipca 2026

Istotne odstępstwa  od projektu budowlanego w praktyce – granice zmian i odpowiedzialność

W sprawie prowadzonej przez naszą kancelarię Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok we wrześniu 2025 roku  (II OSK 671/23), który stanowi interesujący punkt odniesienia dla oceny istotnych odstępstw od projektu budowlanego i zasad odpowiedzialności za ich skutki. Problematyka istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego od lat stanowi jedno z kluczowych zagadnień praktyki prawa budowlanego. Nie chodzi […]

24 marca 2026

Kwalifikowanie odstępstw od projektu jako istotnych lub nieistotnych przez nadzór budowlany

W sprawie prowadzonej przez naszą Kancelarię Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wypowiedział się co do sposobu kwalifikowania odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i zastosowania trybu ich likwidowania. W wyroku z lutego 2025 roku Sąd krakowski zauważył to, co poniżej. STOSOWANIE ART. 51 UST. 1 PKT 2 P.B. TYLKO WTEDY, GDY ODSTĘPSTWA NIEISTOTNE Sąd stwierdza, że: […]

20 maja 2025

Data popełnienia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu  budowlanego ma znaczenie w postępowaniu naprawczym 

Sporo problemów w praktyce wywołują procedury naprawcze związane z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Mniejszym problemem jest sytuacja, w której inwestor odstępuje od zatwierdzonego projektu w 2023 roku i w tym też czasie te odstępstwa zostają stwierdzone przez nadzór budowlany.  Są jednak odstępstwa, które dotyczą robót budowlanych wykonanych na podstawie prawa budowlanego obowiązującego dawniej – […]

17 października 2024

Newsletter

Budynek gospodarczy. Zgłoszenie budynku gospodarczego a powstanie faktycznie innego obiektu

Sytuacja taka jak w tytule zdarza się nierzadko. Inwestor zgłasza do starosty budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 35 m2 i rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m z uwagi na to, że tego typu obiekt nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę. Starosta nie składa sprzeciwu od takiego zgłoszenia. Następnie w trakcie budowy ww. budynku gospodarczego […]

13 sierpnia 2024

Istotne odstępstwo polegające na zmianie rzędnych terenu i w konsekwencji wszczęcie postępowania naprawczego

W trakcie realizacji inwestycji może dojść do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.  Jedną z takich sytuacji jest zmiana rzędnych terenu objętego inwestycją. Przepisy prawa budowlanego wprost stwierdzają, że zmiana zagospodarowania terenu (w tym terminie mieści się również zmiana rzędnych terenu) jest kwalifikowana jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Dla przykładu niwelacja gruntu polegająca […]

9 kwietnia 2024

Zasada legalizacji również w postępowaniach naprawczych (art. 50 i 51 p.b.)  

Podstawową zasadą w postępowaniach związanych z robotami budowlanymi wykonanymi niezgodnie z przepisami jest ich legalizacja, tj. szukanie rozwiązań prawnych, które dają podstawę do zlikwidowania samowoli budowlanej niekoniecznie w drodze ich rozbiórki.  Postępowania związane bowiem z samowolą budowlaną (szeroko rozumianą) nie są postępowaniami represyjnymi, a restytucyjnymi. Dlatego w żadnym z trybów (legalizacyjnym czy naprawczym) nie może […]

16 września 2023

Zmiana zamierzonego sposobu użytkowania budynku jako istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę

Istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę (w tym zatwierdzonego projektu budowlanego) rodzi daleko idące skutki dla inwestora – m.in. obowiązek przygotowania projektu zamiennego.  Przepisy Prawa budowlanego wskazują, w jakich sytuacjach dochodzi do istotnych odstępstw, jednakże niektóre z opisanych sytuacji – z uwagi na nieprecyzyjność definicji ustawowych – w praktyce powodują sporo problemów interpretacyjnych.   […]

20 kwietnia 2023